Verborgen klassiekers, deel 4 - In the Aeroplane Over the Sea van Neutral Milk Hotel

Als er een album is om je in het indie rock genre te introduceren, dan is het deze wel. Niet alleen omdat het vrij makkelijk luisterbaar is, of uiterst origineel, maar ook vooral omdat het een van de meest geïnspireerde en beste albums ooit is, in welk genre dan ook.

De indie scene heeft eigenlijk twee kanten, want aan de ene kant word er nog regelmatig goede muziek voorgeschoteld, maar aan de andere kant is er het stigma van de community, want die bestaat toch voor een deel uit snobs en 'hippe' mensen met superioriteitscomplex. Lang niet iedereen heeft hier last van natuurlijk, maar in tegenstelling tot unaniem geprezen meesterwerken als OK Computer en Loveless is In the Aeroplane Over the Sea vooral niet cool.

Maakt dit je niet zoveel uit zolang de muziek goed is, lees verder. Is dat wel het geval, doe dan in ieder geval die zonnebril af, want je zit binnen achter je computer. Ja, ik zie het wel! Flauwheid terzijde, dit is een album wat geen gelijke heeft, in ieder geval qua klank. Ik zal even een poging doen om het te beschrijven: psychedelische folk pop met veel blaasinstrumenten waarvan je nog nooit gehoord hebt, die het een orkestraal en garageband gevoel tegelijk geven.

In the Aeroplane Over the Sea is een album dat eigenlijk niet zou moeten werken. Frontman Jeff Mangum zingt eigenlijk constant vals, de instrumentale combinaties geven een zeer raar, rommelig circus gevoel, het probeert soms punk en folk tegelijk te zijn en op het eerste gezicht zou men het geluid kunnen verwarren met het sterven van een geit. Toch is het bijna bovenmenselijk goed. Kunst ontzet, zeggen ze wel eens. Hoewel dat niet geheel toepasselijk is, want echt lastig luisteren is het ook weer niet, want, ondanks dat de liedjes heel erg rare pop zijn, zijn ze nog steeds pop.

Dan is er wat de fans horen: een heel erg gevarieerd album, maar toch met sterke cohesie, catchy pop deuntjes ondersteunt door belachelijk veel instrumenten voor het gevoel van een crashende opera, de aangrijpende stem van Jeff Mangum, lyrics zoals je ze zelden tegenkomt, om van te huilen, ware het niet dat je nog steeds een vent bent (dames die dit lezen mogen hun gang gaan, als ze daar zin in hebben).

Ondanks dat de band, bestaande uit een oude groep talentvolle vrienden die het Elephant 6 comité hebben opgericht, zeer goed de liedjes ondersteund is de echte ster van het album frontman Jeff Mangum. Ondanks dat hij technisch gezien geen perfecte zanger is, is zijn zang vol verscheidene emoties en beslist niet irritant. Met een gevoel van ongecensureerde eerlijkheid grijpt hij je bij je strot, om, mede door zijn prachtige lyrics, niet snel los te laten.

De lyrics geven een fragmentarisch, dromerig gevoel, want ze voelen soms erg herkenbaar, soms surrealistisch en niet geheel logisch aan, vaak allebei tegelijkertijd. Nog mooier: Jeff Mangum heeft talent om zeer ontroerende situaties met zeer onthutsende situaties te verweven, soms zelfs dat je niet precies weet welke van die twee het nou is. In geen lied word dit duidelijker dan het slot van het album, Two-Headed Boy Pt. 2. Als er ooit een tearjerker van een lied is geweest, dan is het deze. Bijvoorbeeld 'Blister, please, with those wings in your spine, love to be with a brother of mine, how he'd love to find, your tongue in his teeth, in a struggle to find, secret songs that you keep wrapped in boxes so tight, sounding only at night as you sleep.'. Het is een liedje dat het karakter aan zijn vader opdraagt. Het is cryptisch, ziek en ontroerend tegelijk.

Dan kan ik het nog hebben over hoe het album naadloos van een begrafenis mars naar punk rock lied met Spaanse trompetters overgaat, of de diepgang van Mangum's lyrics, want het kan best dat je om de zoveel tijd net iets anders in ze leest. In the Aeroplane over the Sea is een album waar, zonder twijfel mogelijk, de zin van het leven in zit verstopt, maar je telkens net ontglipt. Dus ik verklap niets meer, want net als het leven is het iets wat je zelf moet beleven.

Te vinden op Free Record Shop In the Aeroplane Over the Sea van Neutral Milk Hotel