Verborgen klassiekers, deel 6 - Wowee Zowee van Pavement

Tegenwoordig is Pavement's Wowee Zowee de fanfavoriet, maar dat is wel eens anders geweest. Toen het uit kwam dacht men dat de band ze in de maling nam en het nergens op sloeg. Op zich is het best hilarisch om te bedenken hoe rijke mannen en zwarte pakken en fans van Crooked Rain Crooked Rain verward beginnen te zweten, bij akoestische opener We Dance, waarbij Malkmus de luisteraar lijkt te verzoeken om een dans. Het wordt nog veel mooier als je de openingszin hoort: 'There is no castration fear.'

Nee, indruk maakt de opener niet, hoewel het zeker geen slecht lied is. Op zich is het licht begrijpelijk dat fans teleurgesteld waren ten tijden van de release, want iedereen verwachtte na Crooked Rain Crooked Rain, die bijna een hit was, de echte hit, met Pavement als een soort nieuwe Nirvana of R.E.M. Wat ze kregen is een album wat zelden sneller gaat dan een middelmatig tempo, stukjes die totaal niet bij elkaar lijken te passen en eindes aan sommige liedjes die gewoon lijken te proberen om een lied naar de grabbel te gooien. Tussen de eclectische stijlen zit ook weinig samenhang.

Was de band soms high? Volgens de leadzanger, Stephen Malkmus, is dat een volmondig ja. Het is niet heel moeilijk om de invloed van marihuana te horen, vooral door de bovengenoemde rustige, jamachtige tempo's en de laks aan meerdere (gelukkig ongeschreven) muzikale stijlregels. En dan een titel als Wowee Zowee. Overigens is Wowee Zowee een kreet van ex-drummer Gary Young, dat hij riep als iets hem verbaasde. Duidelijk dacht de band anders dan de fans over wat ze hadden gemaakt. Dit kwam niet alleen door de drugs.

Wowee Zowee, is mede door bovengenoemde 'mankementen', verreweg Pavement's beste album. Het is een gedurfd, compleet maf en melodisch meesterwerk dat net als Slanted & Enchanted een ode aan de underground scene uit de jaren 90 is, maar dan met obscuurdere en bredere invloeden. Muzikale regels worden zo glorieus gebroken en met zo'n geniaal effect, dat deze geïnspireerde onzin kunst word. Het is wat er gebeurd als een getalenteerde, vooral melodieschrijvende band nergens voorzichtig mee is en echt honderd procent doen waar ze zelf zin in hebben, hoe belachelijk (briljant) het idee ook.

De Wowee Zowee sessies, volgens de liner notes van het bijgeleverde boekje bij de (zeer volledige) deluxe versie, bewijzen dit. Malkmus maakte een schets van een melodie, de band nam op, zonder vrees en weinig oefenen vooraf en deed dit totdat ze bijna weg moesten. Deze losse aanpak is precies waarom dit album zo goed is.

Omdat de plaat, net als de rest van Pavement's discography, nog steeds pop is zal er voor de meeste mensen weinig echt beledigend zijn, ondanks een paar rare stukjes. Mensen met licht muzikaal getraind oor die redelijk aandachtig luisteren zullen waarschijnlijk huilend wegrennen. Mensen die nóg geconcentreerder luisteren, kunnen eerder huilen van genot en misschien zelfs inspiratie.

De verschillen met eerdere albums worden meteen duidelijk als jehet nummer Cut Your Hair van Crooked Rain, Crooked Rain naast AT&T van dit album legt. Bij het eerste is het refrein, een gezongen melodie wat niet in dezelfde sleutel ligt, catchy en, voor ongetraind oor, moeilijk op te merken dat het iets overtreed. Bij AT&T schreeuwt Malkmus in glorieuze en zeer overduidelijk een niet-passende, hilarische (en bijna catchy) melodie en dit als tweede plottwist na de compleet maffe bridge met raar gitaareffect en gesproken tekst. Dit klinkt misschien een beetje als een stap naar achteren - subtiliteit is hier immers weg - maar het is juist een uitdagender nummer hierdoor. Wel gaat het allemaal helemaal nergens over, behalve de muziek zelf.

Dan zijn juist de wat langere, jamachtige liedjes die hier wat meer opvallen, ondanks dat de wat meer 'normale' tracks meer gespeeld worden live, tegenwoordig. Toegegeven: liedjes van normale lengte als 'Grounded' zijn echte klassiekers, maar die langere tracks zijn waarom Pavement net iets te raar voor het grote publiek zijn. Dit is waarom, als je Pavement op het begin aan iemand laat horen, eerder voor 'Grounded' kiest dan 'Half a Canyon'. Maar deze zijn wel belangrijk om het bereik van de band te laten horen, dat ze meer konden dan originele popnummers schrijven.

Overigens verdient 'Half a Canyon' misschien de prijs voor het meest maffe nummer: het begint heel onschuldig als typisch bluesrock nummer, maar snel komt er o.a. elektronisch lawaai tussen, spanningsopbouwende jams met keyboards er bij en jawel, pig squeals voor vocals. In de langere tracks komt Pavement's humor ook wat meer naar buiten, daarom ook dat Malkmus bij de laatste uitgerekte schreeuw (volgens de liner notes viel hij overigens bijna flauw daarbij, dát is toewijding!) 'Oh my God, I can't believe I'm still going'. Dat deze nummers raarder zijn en ere en aantal korte nummers bijna op een grap lijken maakt niet uit, omdat ze allen zo sterk van melodie zijn dat de band die rekkingen kan maken.

Dan zijn het nog vooral de melodische details die Wowee Zowee briljant maken. Bijvoorbeeld de tweede gitaar die net iets later speelt als de gitaar explosie in 'Grounded' naar beneden komt. Over de kracht van melodie gesproken: het nummer 'Pueblo' heeft best een zwakke structuur, en een heel oud en goedkoop melodisch trucje (spanning en release) waar je eerst dacht dat de band dat niet nodig had, maar hier word de spanning en release zo sterk opgewerkt dat het een hoogtepunt van het album word. Weinig nummers - van welk genre dan ook - bouwen zo een spanning en release op als de aanleiding naar en het tweede refrein van 'Pueblo'.

Het album is het beste van Pavement, omdat het die dingen die Pavement juist een topband maakt, net iets beter en gedurfder doet dan de rest. Eigenlijk is het nog niet eens zo heel raar, maar daarvan overtuig je jezelf pas na een lange tijd fan te zijn.

Te verkrijgen bij Freerecordshop via: Wowee Zowee van Pavement. Dit is overigens een link naar de deluxe reissue, die ik zeker aanraad, omdat deze ook echt luxe is.